Een achtertuin renoveren lijkt op het eerste gezicht misschien vooral een kwestie van tegels eruit, planten erin. Maar zodra je echt gaat plannen, kom je erachter dat er veel meer bij komt kijken. Hoe wil je de ruimte gebruiken? Wat moet blijven en wat mag weg? En wat betekent dat voor de indeling, ondergrond en beplanting? In dit artikel lees je waar je op moet letten als je jouw tuin opnieuw wilt inrichten, van praktische keuzes tot slimme aandachtspunten die je niet over het hoofd wilt zien.

Gebruik en indeling: wat wil je in je tuin kunnen doen?
Voordat je begint met schetsen of graven, is het goed om stil te staan bij de manier waarop je de tuin wilt gebruiken. Wil je er vooral kunnen ontspannen met een boek, of juist ruimte voor een buitentafel en barbecue? Heb je kinderen die willen kunnen spelen, of wil je misschien een hoekje voor een moestuin of kas? De functies van je tuin bepalen uiteindelijk de indeling – en die kun je beter vooraf goed doordenken dan achteraf moeten aanpassen.

Verdeel je tuin visueel in zones, bijvoorbeeld door hoogteverschillen aan te brengen of met beplanting en hagen afscheidingen te maken. Zo voorkom je dat het geheel rommelig oogt. Houd ook rekening met de looproutes. Een pad van het terras naar de schuur dat je niet dwars over het gazon laat lopen, voorkomt modderige voeten en kale plekken in het gras. Kleine details als deze maken het verschil in het dagelijks gebruik.

De juiste ondergrond: tegels, grind of hout?
De keuze van het materiaal voor je terras of paden bepaalt voor een groot deel de uitstraling én het comfort van je tuin. Beton- of keramische tegels geven een strakke look en zijn onderhoudsvriendelijk, maar kunnen in de zomer flink warm worden. Natuursteen oogt sfeervol maar is vaak prijziger. Houten vlonders voelen warmer aan en zijn fijn met blote voeten, al vragen ze wel wat meer onderhoud.

Ook grind is een optie, vooral voor een speelsere look of als halfverharding voor paadjes. Let hierbij op de praktische kant: los grind is bijvoorbeeld niet handig als je regelmatig met een fiets of kliko naar achter moet. En denk aan de afwatering – een volledig betegelde tuin zonder waterdoorlatende stukken zorgt bij een stevige bui al snel voor plassen of overstroming. Werk daarom met voldoende open plekken of een waterdoorlatende voeg.

Zon en schaduw: de invloed van licht op je ontwerp
Waar de zon op welk moment van de dag in je tuin valt, is bepalend voor zowel je comfort als het succes van je planten. Een terras pal op het zuiden is heerlijk voor zonnekloppers, maar in de zomer al snel te heet om lang buiten te zitten. Een schaduwdoek, pergola of zelfs een kleine overkapping kan dan uitkomst bieden. Voor wie liever in de ochtend of avond buiten zit, is een west- of oostgericht terras vaak prettiger.

Let bij beplanting goed op de hoeveelheid zonlicht die elke plek krijgt. Een lavendelstruik zal in de schaduw zelden goed bloeien, terwijl varens juist verbranden op een zonnige plek. Door de zonnestand mee te nemen in je ontwerp voorkom je dat je achteraf planten moet verplaatsen of vervangen. Vergeet ook niet te kijken naar de schaduw van je huis of een schutting in verschillende seizoenen — vooral in de winter ligt een tuin vaak anders dan je in de zomer gewend bent.

Beplanting kiezen: niet alleen op kleur letten
Het kiezen van planten is misschien wel het leukste onderdeel van een tuinrenovatie, maar het is ook meteen waar het vaak fout gaat. Veel mensen kiezen vooral op basis van kleur of bloemen, terwijl zaken als bloeiperiode, hoogte, onderhoud en bodemtype minstens zo belangrijk zijn. Een border die in mei prachtig bloeit maar daarna leeg is, levert weinig plezier op de rest van het jaar.

Kies daarom voor een mix van vaste planten, siergrassen en eventueel heesters of klimplanten. Let op de groeihoogte en plaats ze in lagen, van laag vooraan naar hoog achteraan. Wil je meer structuur in de winter? Dan zijn groenblijvende planten zoals buxus, taxus of Portugese laurier waardevol. Voor meer biodiversiteit kun je daarnaast bewust kiezen voor planten die aantrekkelijk zijn voor bijen en vlinders, zoals salvia, echinacea of sedum. Dat maakt je tuin niet alleen mooier, maar ook levendiger.

Verlichting: sfeer én veiligheid
Tuinverlichting is iets wat vaak pas als laatste wordt toegevoegd, terwijl het een groot verschil kan maken in de beleving van je tuin. Denk niet alleen aan een lampje bij de achterdeur, maar ook aan verlichting langs paden, tussen planten of boven de tuintafel. Zo kun je ook op warme avonden langer buiten zitten zonder in het donker te hoeven tasten. Gebruik bij voorkeur armaturen op laagspanning die geschikt zijn voor buitengebruik.

Zorg voor verschillende soorten verlichting: functioneel licht bij je deur of schuur, zachte sfeerverlichting bij het terras, en eventueel accentverlichting om mooie planten of objecten uit te lichten. Kies voor warm wit licht in plaats van koel licht – dat komt veel rustiger over. Let er ook op dat je de lampen slim plaatst: een spotje dat recht in je gezicht schijnt is eerder hinderlijk dan handig.

Afwatering en regenwateropvang: voorkom problemen
Een goede tuin begint bij een gezonde bodem – en dat betekent ook dat regenwater goed moet kunnen wegzakken. In een dicht betegelde tuin kan water zich ophopen, zeker bij hevige buien. Het gevolg: plassen, verzakkingen en natte voeten. Overweeg daarom een wadi, grindstrook of infiltratiekratten als oplossing. Zo geef je water de kans om langzaam in de grond te trekken.Heb je een schuurtje of overkapping? Dan kun je overwegen om daar een regenton op aan te sluiten. Daarmee verzamel je gratis gietwater voor droge periodes, en ontlast je het riool. Ook een groen dak op een aanbouw of overkapping kan helpen om regenwater tijdelijk vast te houden. Zulke ingrepen zijn niet alleen praktisch, maar dragen ook bij aan een klimaatbestendige tuin die voorbereid is op extremer weer.

Bron: tggroenprojecten.nl